Ad Aktarması (Mecaz-ı Mürsel)

Benzetmeye dayalı olanların (benzetme, eğretileme, kişileştirmenin) dışında başka ilgilerle de bir söz, mecaz anlam kazanıp başka bir sözün yerinde kullanılabilir. Böyle mecazlara mürsel mecaz-ad aktarımı-ad değişimi gibi adlar verilir.

İç  - Dış İlgisi

  • Şçuvalı ayıklayalım kalkarız. (Çuvalın içindeki madde kastediliyor.)
  • Ayağını çıkarıp sessizce içeriye girdi, (İçteki "ayak" söylenip dıştaki "ayakkabı" anlatılıyor.)
  • Bir tabağı bitirdi, ikinci defa dolduruyor. (“Tabak" söylenip içindeki "yiyecek" kas­tediliyor)

Parça - Bütün İlgisi

  • Teniste yeni yeni raketler şöhret oluyor. (“Tenisçi" yerine "raket")
  • Bu genç beyinleri iyi yetiştirmeli ve onlara sahip çıkmalıyız. ("Yetenekli ve zekigenç insanlar" yerine "genç beyinler")
  • Pazar günü gemi yükünü Hopa'ya indirecek. ("Hopa iskelesi" yerinde "Hopa")

Sanatçı - Eser İlgisi

  • Müzayedede iki parça da Picasso var diyorlar. ("Picasso'nun resimleri" yerine "Picasso")
  • Gramofonda Zeki Müren dönüyor. ("Zeki Müren'in söylediği şarkıları içeren plak" yerine "Zeki Müren")
  • Bu çocuklara Ömer Seyfettin'i, Sait Faik'i mutlaka okutun. ("Ömer Seyfettin'in, Sait Faik'in hikâyelerini" yerine "Ömer Seyfettin, Sait Faik")

Neden - Sonuç İlgisi

  • On beş gündür bereket yağıyor, barajlar doldu. ("Bereket", nedeni olan "yağ­murun yerine kullanıldı.)
  • Evini bu üç tekerlerli araba ile geçindiriyor. ("Üç tekerlekli araba", evin geçimi­ni sağlayan paranın nedeni ya da aracıdır.)

Yer, Yön, Bölge - İnsan İlgisi

  • Geç geleceğimi bizim eve söyleyiverin bir zahmet. ("Evdekilere" yerine "eve")
  • Masalarla tek tek vedalaştı, helalleşti. ("Masalardaki kişilerle" yerine "masala")
  • Doğu ile Batı, felsefeyi kendi inançları paralelinde işlemiştir. ("Doğu ve Batıül­kelerinin insanları" yerine)
  • Servet-i Fünuncuların sarayla pek sorunları olmamıştır. ("Saraydakiler, padişah ve çevresi" yerine)
YUKARI