Aruz Ölçücü

  • Arap edebiyatına aittir.
  • Hecelerin uzunluk ve kısalıklarına dayanır.
  • Uzun (Kapalı) Hece: Ünsüzle veya uzun ünlüyle biten hecedir. (-) ile gösterilir.
  • Kısa (Açık) Hece: Ünlüyle biten hecedir. ( . ) ile gösterilir.
  • Bütün mısralar bu kurala göre incelenir.
  • Ritm bu kuralla sağlanır.
  • Mısra sonlarındaki hece daima uzun hece kabul edilir; â,î,û uzun hecelerdir. İki ses değerindedir. Bu yüzden uzun kabul edilir.
  • Bir ünsüz,bir ünlü ve tekrar iki ünsüzden oluşan heceler de bazen bir buçuk hece kabul edilir. Kırk, rahm...
  • Bir ünsüz,bir uzun ünlü ve bir ünsüzle kurulmuş heceler de bazen bir buçuk hece kabul edilir. Nâz, yâr...
  • Türk edebiyatında aruz ölçüsü ilk defa Kutadgu Bilig adlı eserde kullanılmıştır
  • Aruz ölçüsü Türkçe'nin ses yapısına uymaz.
  • Aruz ölçüsünü Türkçe'ye en başarılı uygulayan şairler Tevfik Fikret, Mehmet Akif Ersoy ve Yahya Kemal'dir.
  • Tanzimat döneminde aruza karşı ilk tepki Ahmet Cevdet Paşa'dan gelmiştir.
  • Ahmet Cevdet Paşa, Türk şiirinin doğal ölçüsünün hece ölçüsü olduğunu söylemiştir.
  • Servet-i Fünun şairleri, aruz kalıplarını, müzik değerleri bakımından ele almışlardır.
  • Bu ölçü Türk edebiyatında en çok, Klasik Türk şiir geleneğinde kullanılmıştır.

Aruz Ölçüsü Terimleri

  • Vasl (Ulama): Ünsüzle biten bir sözcüğü,ondan sonra gelen sözcüğün ünlü harfine bağlamaktır. Ölçüde yan yana iki açık hece gerektiği zaman yapılır.
  • İmale: Ölçüde, kapalı hece gereken yerlerde açık heceyi biraz uzatarak okumaktır. Aruzda bir kusur sayılır.
  • Med: İki kapalı hece arasında bir açık hece bulunması gerektiğinde, bir uzun ünlü ve bir ünsüzle biten birinci heceyi imaleden biraz daha uzun okumaktır.
  • Zihaf: Kısma demektir. Ölçü gereği, uzun bir heceyi kısa okumaktır. Bir aruz kusurudur.

Hece Ölçüsü

  • Türk edebiyatının doğal ölçüsüdür
  • Dizelerdeki hecelerin sayılarına göre oluşturulmuş bir ölçüdür
  • Halk şairleri bu ölçüyü kullanmışlardır
  • Duraksız hece ölçüsünün ilk örneğini Tanzimat dönemi sanatçısı Abdülhak Hamit Tarhan denemiştir
  • Edebiyatımızda şiirde ölçüyü kabul etmeyen ilk edebi topluluk Garipçilerdir
  • Hece ölçüsünde dizenin belli bölümlere ayrılmasına durak denir.

Serbest Ölçü

  • Hece ve aruz ölçüsü dikkate alınmadan yazılan şiirlerdir
  • Hece sayıları eşit değildir
  • Şairler, işledikleri konuya göre dizelerin uzunluk ve kısalığını ayarlar
  • Edebiyatımıza Cumhuriyet'ten sonra girmiştir
  • Bu tür şiirlerde ahenk, vurgu ve tonlama ile, ses tekrarları ile sağlanır

Örnek

Bir kelime buldum çın çın öter
Adı candır.
Bir renk kopardım can dalından,
İçi can dolu,
Adı can, yaprağı can, lezzeti candır.
Bir gölge düştü önüme dedi ki:
Bir yüküm var benden ağır
Bu yüküm beni taşır
Adı candır.

Yorum ekle

Güvenlik kodu
Yenile

Bu kategoriden diğerleri:

Benzer Öğeler (etikete göre)

reklam-veriniz

teog turkce

lys-edebiyat-testleri-2

ygs-turkce-testleri

YUKARI