Ettirgen Fiiller (Eylemler)

Geçişli bir fiile -t, -r, -dir yapım ekleri getirilerek geçişlilik derecesi artırılır. Böylece ettirgen eylemler türetilir. Bu eylemlerde genellikle öznenin işi başkasına yaptırması(ikinci dereceden geçişlilik, eylemin başka bir özneye de geçmesi) anlamı vardır.

Örnekler:

  • Ninem bir mektup yazdırıyor.
  • Burada her şey bana seni düşündürüyor.
  • Sonunda, ona istediklerini söylettiler.
  • Şurubu çocuğa içirdi.
  • ödemek -- ödetmek
  • bağlamak -- bağlatmak
  • dinlemek -- dinletmek
  • boyamak -- boyatmak
  • bulmak -- buldurmak
  • demek -- dedirtmek
  • yemek -- yedirtmek

NOT: Ettirgen çatı oluşturan eklerin birden fazla kullanılması da mümkündür. Ancak eyleme özellikle ikiden fazla çatı eki getirildiğinde karışıklık doğar.

Örnek:

  • Kitabı ablasına aldırdı.
  • Kitabı ablası aracılığıyla bir başkasına aldırttı.

("... aldırttırdı" biçimi gereksizdir ve hem anlam hem de ses olarak kulağa hoş gelmez.)

NOT:Ek eylemin çatı özelliği yoktur. Bu yüzden, ad soylu sözcüklerin ek eylem alarak yüklem olduğu cümlelerde nesne bulunmaz.

Örnek:

  • Tilki, gerçekten oldukça kurnazdır. ("Kurnazdır" yüklem, "tilki" öznedir. "Gerçekten" ve "oldukça" sözcükleri zarf tümlecidir. Cümlede nesne yoktur ve olamaz.)

Yorum ekle

Güvenlik kodu
Yenile

Bu kategoriden diğerleri:

9-sinif-dil-anlatim2 10-sinif-dil-ve-anlatim1 11-sinif-dil-ve-anlatim1 12-sinif-dil-ve-anlatim

9-sinif-edebiyat1 10-sinif-edebiyat1 11-sinif-edebiyat1 12-snif-edebiyat

reklam-veriniz

teog turkce

lys-edebiyat-testleri-2

ygs-turkce-testleri

YUKARI