Kıta ve Özellikleri
  • Kıta, genellikle, matla beyti olmayan gazel biçimindedir.
  • Kimi zaman matla beyti bulunabilir.
  • Uyak örgüsü; xa   xa   xa... aaxa şeklindedir.
  • En az 2, en çok 12 beyit olur. 4 beyte kadar olanlarına kıta, beyit sayısı dört­ten çok olanlarına kıta-ı kebîre (büyük kıta) adı verilir. 2 beyitlik kıtalar en yay­gın olanıdır.
  • Kıta, aruz ölçüsünün her kalıbıyla yazılabilir.
  • Çağdaş edebiyatta, bir şiirin içindeki dörtlü, beşli, vb. dize kümelerine de kı­ta denmiştir.
  • Kıta'da genellikle şairin mahlası anılmaz.
  • Kıta biçimi ile, genellikle, felsefî ve toplumsal düşünceler; yaygın olarak da yergiler (hicviye, taşlama), eleştiriler  yazılır.
  • Kıta, belli bir düşünceyi anlatmak amacıyla yazıldığı için, genellikle, beyit­ler arasında anlam bağlantısı vardır. Beyitler arasında anlam bağlantısı bulunmayan ya da çok uzak bir ilişkisi bulunan kıtalar da ya­zılmıştır.

1. Kıta Örneği

Yâ rab ne eksilirdi deryâ-yı izzetinden

Peymâne-i vücûda zehr-i âb dolmasaydı

Azâde-ser olurdum âsîb-i derd ü gamdan

Yâ dehre gelmeseydim yâ aklım olmasaydı

Ziya Paşa

Ölçü:

1. Müstefilün feûlün   müstefilün feûlün

2. Mefûlü fâilâtün mefûlü fâilatün

2. Kıta Örneği

Sen oldun çevrine ey dil-şiken mahzun ben mahzun

Felek gülsün sevinsin şimdi sen mahzun ben mahzun

Ölürsem görmeden millette ümmîd ettiğim feyzi

Yazılsın reng-i kabrimde vatan mahzun ben mahzun

Namık Kemal

Ölçü: Mefâîlün mefâîlün   mefâüün   rnefâilün

3. Kıta Örneği

Şimdiki nâzır-ı bahriyye Celâl Pâşâyı

Şöyle tarif ediyor vak'a nüvîsân-ı ümem:

Gelecek olduğunu bilse idi neslinden

Almadan hazret-i Havva'yı boşardı Âdem

Eşref

Ölçü: Feilâtün (fâilâtün) feilâtün feilâtün feilün (fa'lün)

Yorum ekle

Güvenlik kodu
Yenile

Benzer Konular (Etikete Göre)

YUKARI