Paragrafta Kişilikle İlgili Yorumlar

a) Sanatçı Kişiliğiyle İlgili Yorumlar: Bu sorularda sanatçıların bir insan olarak kişiliklerinden çok sanatçı kimlikleri ele alınır. Sanat anlayışları, görüşleri, tutumları ile ilgili özellikleri araştırılır. Ancak se­çeneklerde insan olarak kişiliklerini ilgilendiren hususlar da yer alabilir. Bu tip sorularçoğu kez olumsuz yüklemli soru kökü ile düzenlenir ve yardımcı düşüncelerle il­gili soru tiplerini andırır.Çözüm yöntemleri de o soru tiplerindeki gibidir.

ÖRN

Yazı insanıyım ben. Yazıdan başka bir şey düşünmem. Geçimimi de yazarak sağ­lıyorum. Televizyon haberciliği bana, açık, kısa cümlelerle yazmayıöğretti. Bir bu­çuk dakikalık haberde bütün gün izlediğin olayı anlatmak zorundasın. Zaten televiz­yonda uzun cümleler dikkati dağıtır. Eline gazete alıp okumak gibi değildir. Basın­da röportajlar, diziler hazırlarken yerim genişti. Yine de kısa, anlaşılır yazmaya özen gösterirdim. Reklam için metin yazmak ise bambaşkadır. Kırk beş saniyelik reklam­lara metin sığdıracaksın. Kısacası yazıyı, yaptığım işe uydurmayıöğrendim. Aşağıdakilerden hangisi böyle diyen bir yazarın özelliği değildir?

A)    Yaşamını yazmaya adama

B)    Okurların ilgisini değerli yapıtlara yönlendirme

C)     Anlatımını yoğunlaştırma

D)    Bir işle ilgili değişik ürünler üretme

E)    Yazıyı türsel özelliklerine göre oluşturma

ÇÖZÜM

 A: İlk cümlede söylediklerine bakılarak yazarın "yaşamını yazmaya adama" özel­liğini taşıdığı söylenebilir. C: "Kısa ve açık cümlelerle yazması", "bütün gün izlediği bir olayı bir buçuk daki­kalık metinle anlatması", "kırk beş saniyelik reklama koca bir metni sığdırma­sı", onun kısa ve öz, yani yoğun anlatıma sahip olduğunu gösterir. D: Haber yazıları, röportajlar, dizi yazılar, reklam metinleri yazması, yazarın basın ve televizyon yayıncılığı işi ile ilgili değişik ürünler üretmesi demektir. E: Radyo televizyon haberlerinde açık ve kısa cümleleri tercih etmesi; gazeteler için röportajlar, diziler oluştururken yine öyle davranması, reklam metinlerinde çok daha yoğun bir anlatım uygulaması yazarın yazıyı türsel özelliklerine göre oluşturma özelliğine sahip olduğunun belirtisidir. Parçada yazarın "okurlarının ilgilerini değerli yapıtlara yönlendirme" özelliği taşıdığından söz edilmemekte­dir. (CEVAP: B)

b) Olay - DavranışÜzerinde Kişilik veya Düşünce Yorumu: Bazı paragraflarda öyküleme yapılır (olay anlatılır) fakat asıl anlatılmak istenen, bir düşünce ya da duygu olabilir. Böyle sorularda soru kökünün bizden neyi bulmamı­zı istediğini dikkatle belirleyip parçadaki olayı ona göre yorumlamalı, bu arada kişi­lerin davranış biçimlerine, sözlerine, hangi amaçla böyle davranmış ya da konuş­muş olduklarına dikkat etmeliyiz.

ÖRN

Yazar, XIX. yy. sonu Fransız müzisyenlerinden birinin çok eski bir ezgisini taş plak­tan dinler. Ezgi, çok acıklı bir öyküyü dile getirmektedir. Ancak sesi, ezgiyi anlamak pek kolay değildir; çünküçok cızırtı vardır. Ezgiyi birlikte dinlediği arkadaşı: "Bir da­ha dinleyelim mi?" diye sorduğunda şu yanıtı verir yazar: "Hayır, çok cızırtılı; insa­nın yüreğini çiziyor." Yazarın plağı tekrar dinlemek istememesinin asıl nedeni aşağıdakilerden han­gisidir?

A)    Acıklı bir öyküyü dile getiren plağın acınacak durumda olması

B)    Plağın niteliksiz bir müziği içermesi

C)     Müzisyenin sesini pek beğenmemesi

D)    Plağın çok eski olmasına rağmen müzisyenin sesinin çok iyi olması

E)    Yazarın arkadaşına tepki göstermesi

ÇÖZÜM

Plağı dinleyen yazar, dinlediği şarkının öyküsü ile şarkının o anda kendisinde bı­raktığı duygu arasında bağ kurmuştur. Bu bağ, şarkıda anlatılan öykünün acıklı, et­kileyici, yazarın duygulanmasını sağlayıcı yanının olması; taş plağın da en az şar­kıda dile getirilen öykü kadar acıklı durumda olmasıdır. Bu nedenle yazar, plağı bir kez daha dinlemeye dayanamayacağını düşünür. (CEVAP: A)

c) Kişilik - Ruhsal Durum Yorumu: Bazı sorularda anlatılanlara dayalı olarak sözü edilen kişinin ya da kişilerin, kalıcı-sürekli kişilik özelliklerini ya da geçici, o an için söz konusu olan ruhsal durumları­nı belirlememiz istenebilir. Bu tür paragraflar genellikle betimleme, öyküleme ya da iki anlatım biçimini birlikte içeren parçalar olur. Parçada kilit durumundaki betimle­me öğelerini, sözleri, davranışları değerlendirerek sonuca ulaşabiliriz.

ÖRN

Kültürümüzün her alanında insanlarımız tüketiliyor. Zorbalıkla, bellekleri silmeyle, kandırmayla, yalanla; okuyucusundan yazarına, seyircisinden oyuncusuna insanı­mız tüketiliyor. Ne güzel ki tüm bunlara karşı duran, tüketim kültürüne karşıçıkan insanların teslim olmamaktaki kararlılığı, umudumuzu diri tutuyor. Yurdumuza ve in­sanımıza olan güvenin sarsılmayacağını, üstüne basa basa haykırıyorlar. Böyle konuşan bir yazarın en belirgin niteliği aşağıdakilerden hangisidir?

A)    Karamsarlığı                           

B)    Kararlılığı                     

C)     Umutlu oluşu

D)    Sevgi dolu oluşu                  

E)    Güvensiz oluşu

ÇÖZÜM

Yazar, paragrafın ilk cümlelerinde kültürümüzü olumsuz yönde etkileyen durumları dile getiriyor. Tüketim kültürünün toplumuzda her türlü insani özelliği yozlaştırmaya, yok etmeye yönelik saldırısına karşılık bu duruma direnen insanların varlığını belir­tiyor. Bu olumsuzluklara "teslim olmayan" insanların umudu diri tuttuğunu vurgulu­yor. "Yurdumuza, insanımıza olan güvenin sarsılmayacağınıüstüne basa basa haykırıyorlar." cümlesi de bu umudu pekiştiriyor. Sonuç olarak yazar, umudunu ko­ruyan bir kişidir. (CEVAP: C)

UYGULAMA

 Kendimi, Türkiye ve dünya fotoğrafçılığında bir yere koyma konusunda hiçbir şekil­de yetkili görmüyorum. Bu, eleştirmenlerin ve sanat tarihçilerinin işi. Ancak sabırlı, disiplinli ve sürekli çalışan biri olduğumu rahatlıkla söyleyebilirim. Uluslararası ser­gi ve yarışmalar aracılığıyla tüm Avrupa ülkelerinde, Kuzey Afrika ve Ortadoğu ül­kelerinde yapıtlarım sergilendi, geniş izleyici kitlesine ulaştı ve birçok ödül aldı. Bunlar, küçümsenmeyecek çalışmalar yaptığımı ortaya koyuyor elbette.

Bu parçada kendisi hakkında bilgi veren sanatçının kişisel ve ruhsal özellik­lerini çıkarınız.

Yorum ekle

Güvenlik kodu
Yenile

reklam-veriniz

teog turkce

lys-edebiyat-testleri-2

ygs-turkce-testleri

YUKARI