Konuşma sırasında cümlenin anlamına bağlı olarak bir sözcüğün ya da sözcük öbeğinin diğerlerine göre daha güçlü ve baskılı söylenmesidir. Normalde cümle vurgusu yüklemdedir. Cümlenin kuruluş amacına, yanıtlamak iste­diği soruya bağlı olarak vurgunun cümle içerisindeki yeri değişebilir. Genellikle vurgulanmak istenen öge yükleme yaklaştırılır ve vurgulu okunur.

Örnekler:

  • Oktay bugün beklediğiniz kitabı getirecek. (Kitabın getirileceği bildirilmektedir.)
  • Beklediğiniz kitabı bugün Oktay getirecek. (Kimin getireceği sorusuna cevap verilmektedir.)
  • Oktay bugün, beklediğiniz kitabı getirecek. (Neyin getirileceği konusu aydınla­tılmaktadır.)
  • Beklediğimiz kitabı Oktay bugün getirecek. (Kitabın ne zaman getirileceği sorusuna cevap verilmektedir.)
ÖRN

Sonbahar (I) bütün hıncını(II)bu çorak topraklarda (III)insanların birbirinden uzak yaşadığı köylerde (IV)büyük bir hazla (V)alırdı.

Bu cümlelerde numaralanmış yerlerin hangisine "her zaman" sözcüğü getiri­lirse "her zaman" sözcüğü cümlenin vurgulanan en önemli öğesi olur?

A) I.       B) II.      C) III.            D) IV.         E) V.

ÇÖZÜM

Türkçede vurgulanan en önemli öge, yüklemden hemen önce gelen öğedir. Verilen cümlede yüklem "alırdı" sözcüğüdür. "Her zaman" sözcüğü "alırdı" yükleminden hemen önce getirilirse vurgulanan en önemli öge olur. (CEVAP: E)

YUKARI