oges


Açıklamalı Cümleler

Bazı çok yargılı cümlelerde yargılardan biri ötekinin daha iyi anlaşılmasını sağla­mak, onu desteklemek amacıyla kullanılmış olabilir. Paragraflarda da bir cümle da­ha önce kullanılan bir cümlenin açıklanması amacıyla kurulmuş bulunabilir. Yani, çünkü, açıkçası, senin anlayacağın, anlaşılan, demek oluyor ki gibi bağlaçlar açıklayıcı cümlenin başında ya da iki cümleciğin arasında kullanılır. Bağlaç kullanıl­madığı da olur.

Örnekler:

  • Akif'in cümlelerinde olağanüstü bir duruluk vardır; (yani) onlarda ne bir fazla sözcük, ne bir eksiklik görürsünüz. Şiiri bir ağaca benzetebiliriz: Dizeler ağa­cın dallarıysa, duygular ve hayaller de yemişleridir.
  • Öğrenecek daha çok şey var insan üstüne; çünkü o çözülmez bir muammadır.
  • Servet-i Fünuncular, bir iki açılım denemesi hariç, edebiyatı istanbul dışına taşıyamadılar; (yani) bir sa­lon edebiyatı oluşturmaktan öte gidemediler.
  • Yine el elde baş başta; senin anlayacağın, bu işte de kâr edemedik.
  • Günü gü­nüne uymaz bu adamın; bir gün şen şakraktır, ertesi gün suratı sirke satar.
ÖRN

(I) Ben, yaşamı bir paylaşım olarak görüyorum. (II) Bu nedenle insanların yaşamını zenginleştirmek, onlara ölümsüz bir şeyler bırakmak gerektiğini düşünüyorum. (III) Ölümsüz sözüyle anlatmak istediğim, kendi ölümsüzlüğüm değil tabii ki, yapıtın ölümsüzlüğü; işte sergimi bu düşüncelerle düzenledim. (IV) İnsanların sergiyi gezip gördükleriyle ilgili birtakım değerlendirmeler yapması benim için çok hoş bir şey. (V) Benim istediğim de zaten buydu, ticari bir kaygım hiç olmadı. Bir ressamın düşüncelerinin anlatıldığı bu parçadaki numaralanmış cümleler­le ilgili olarak aşağıda verilenlerden hangisi yanlıştır?

A)    I. cümlede, kendi bakış açısını ortaya koyuyor.

B)    II. cümlede, kimsenin ulaşamadığı başarılar peşinde koştuğunu belirtiyor.

C)     III. cümlede, kullandığı bir kavramla ilgili açıklama yapıyor.

D)    IV. cümlede, başkalarını yapıtlarıüzerinde düşündürmekten mutluluk duyduğu­nu açıklıyor.

E)    V. cümlede, maddi bir beklentisinin bulunmadığını söylüyor.

ÇÖZÜM

Yazar, II. cümlede kullandığı "ölüm­süz" kavramını, III. cümlede açıklığa kavuşturmaktadır. A, C, D ve E'de söylenenler doğrudur. II. cümlede "yazarın ulaşılmaz başarılar pe­şinde koştuğu" yargısı çıkarılamaz. (CEVAP: B)

UYGULAMA

Aşağıda verilen cümleleri açıklama ilgisi yönünden tamamlayınız.

1. Yazarın cümlelerinde akıcı bir anlatım vardır,

2. Her yeniliğin sorun olduğunu yönetici olunca anladım;

3. Tanzimat romancılığında kimi kusurlar vardır;

4. Kitap seçimi konusunda oldukça titizim

5. Gelecek kuşaklara temiz bir doğa bırakmalıyız

Yorum ekle

Güvenlik kodu
Yenile

Bu kategoriden diğerleri:

YUKARI