Zıt (Karşıt) Anlamlı Sözcükler

Birbirine zıt (karşıt) özellik, durum, kavram, olgu ya da eylemleri anlatan sözcükler­dir.

Örnekler:

  • iyi – kötü
  • büyük – küçük
  • tatlı – acı
  • yumuşak – katı
  • doğru - eğr
  • iyilik – kötülük
  • büyüklük – küçüklük
  • tatlılık – acılık
  • yumuşaklık - katılık
  • iyileşmek – kötüleşmek
  • büyümek – küçülmek
  • tatlanmak – acılaşmak
  • artmak - ek­silmek
NOT

Eylemlerin olumsuz biçimleri, bazı sözcüklerin özel bazı yapım ekleriyle kazadıkları olumsuzluk, "karşıtlık" olarak değerlendirilmemelidir. Karşıtlık, sözcüğün temel anlamıyla ilgilidir.

Örnek:

  • "Gel(mek)"sözcüğünün karşıtı "git(mek)"tir. "Celme(mek)" onun olumsuzudur.
  • "Tat-lı" sözcüğünün karşıt anlamlısı "acı"dır. "Tatsız", olumsuzluk anlamı taşıyan bir kullanımdır.
BURASI ÖNEMLİ

Karşıtlık, sözcüğün cümlede kazandığı anlama göre değişir.

Örnek:

  • Buraya çakacağımız çıtanın cetvel gibi doğru olması gerekir.
  • Doğru düşünce, eninde sonunda değerini bulur.
  • Doğru söyle, koyunlara ne oldu?

("Doğru" sözcüğünün karşıtı, birinci cümleye göre "eğri", ikincisine göre "yanlış", üçüncüsüne göre "yalan'dır:"... eğri çıta", "Yanlış düşünce...", Yalan söyleme...)

YUKARI